در عصر حاضر تکنولوژی اهمیت بسیاری در تمامی ‌ابعاد زندگی روزمره ما پیدا کرده است. اکثر افراد ویژگی هوشمند بودن را در اکثر خریدهای خود اعم از خرید ساختمان، خرید لوازم خانگی، خودرو و …. مد نظر قرار می‌دهند. در تعریف قید هوشمند برای ابزار و لوازم الکترونیکی، ذکر شده است که آن ابزار باید قابلیت اتصال به شبکه‌ها و یا سایر وسایل را از طریق پروتوکول‌های بی سیم مانند بلوتوث، وای فای و … داشته باشد و همچنین بتواند تا حدی به صورت خودکار با محیط تعامل نشان دهد. یکی از ویژگی‌هایی که در خرید یک دستگاه تصفیه هوای مناسب نیز توجه بسیاری از افراد را به خود جلب می‌کند هوشمند بودنِ آن است. اما هوشمند بودن در واقع به چه معناست؟ یک دستگاه تصفیه هوا باید چه ویژگی‌هایی را در خود داشته باشد که بتوان به آن صفت هوشمند را نسبت داد؟ در متن ذیل برخی از ویژگی‌های لازم برای هوشمند شناختن یک سیستم تصفیه هوا را مشاهده خواهیم کرد.

سنسور سنجش کیفیت و آلودگی هوا
سنسورهای سنجش کیفیت هوا، حسگرهایی هستند که می‌توانند حضور آلاینده‌های هوا در محیط اطراف را تشخیص داده و اندازه‌گیری کنند. این سنسورها می‌توانند هم برای تشخیص کیفیت هوای بیرون و هم محیط داخلی استفاده شوند. با وجود اینکه مدل‌های مختلفی از سنسورهای سنجش کیفیت هوا وجود دارند و هر کدام روی موضوع خاصی تمرکز می‌کنند، بیشترشان روی 5 نوع آلاینده تمرکز دارند: اوزون، ذرات معلق، مونوکسید کربن، دی اکسید گوگرد و دی اکسید نیتروژن.
از این حسگرها برای جمع آوری داده‌های کیفیت هوا برای شرکت کنترل کیفیت هوا استفاده می‌شود.
سنسورهای کیفیت هوا با توجه به نواع آلاینده‌ای که اندازه‌گیری می‌کنند و کاربردشان، می‌توانند تخصصی و در نتیجه گران‌تر و یا عمومی‌ و با قیمت مقبول‌تری خریداری شوند.
نمونه یکی از تحقیقاتی که با استفاده از این سنسورها انجام شده است، پژوهش ویلیام گریسولد در آمریکا است که در آن سنسورهای سنجش کیفیت هوا به 16 مسافر وصل شدند و نقاطی تحت عنوان دره‌های شهری را پیدا کردند که در آن‌ها ساختمان‌ها موجب به دام افتادن و تجمع آلودگی می‌شدند. این مسافران همچنین متوجه شدند که اتوبوس‌ها در معرض آلودگی بیشتری نسبت به سرنشینان اتوموبیل قرار دارند.
قبل از هرچیز باید توجه داشته باشید که سنسوری که در دستگاه شما تعبیه شده است، چه نوع آلودگی را و با چه دقتی اندازه‌گیری می‌کند. برای مثال بسیاری از برندهای دستگاه تصفیه هوا مجهز به سنسور آلودگی هوا هستند. اما این سنسورها تنها ذرات معلق تا ابعاد 2.5 میکرون را نشان می‌دهند و نه ذرات کوچکتر. البته سنسورهایی که ذرات معلق کوچکتر از 0.3 میکرون را نشان می‌دهند، معمولا به علت تخصصی بودن، گران‌تر نیز بوده و استفاده از آن‌ها در یک دستگاه تصفیه هوای خانگی و اداری، توجیه اقتصادی ندارد. اما به هر حال دانستن این موضوع ضروری است که سنسورهای دستگاه تصفیه هوا تنها ذرات درشت‌تر را نشان می‌دهند، بنابراین تفسیر عملکرد تصفیه دستگاه با توجه به اطلاعات سنسور، از لحاظ فنی صحیح نیست. همچنین وجود و عدم وجود سنسور در یک دستگاه تصفیه هوا، نشان‌دهنده برتری کیفیت تصفیه آن نیست.
همچنین دانستن این نکته ضروری است که سنسورهای اندازه گیری آلودگی‌های شیمیایی و گازی، معمولا سنسورهای بسیار تخصصی بوده که در دستگاه‌های تصفیه هوا تعبیه نمی‌شوند. سنسورهای دستگاه‌های تصفیه هوای خانگی، معمولا تنها ترکیبات آلی فرار و یا VOCها از جمله بنزن و فرمالدئید و همچنین گازهای دی اکسید کربن و مونوکسید کربن را اندازه گیری می‌کنند.

توانایی اقدام هوشمند
سنسور سنجش آلودگی هوای هوشمند زمانی بیشترین فایده را خواهد داشت که دستگاه بتواند بر اساس داده‌های آن اقدامی هوشمند انجام دهد. برای مثال در زمانی که سنسور مشخص می‌کند که آلودگی هوای محیط به طور ناگهانی بالا رفته است، دستگاه بتواند دور فن خود را بر اساس میزان آلودگی تنظیم کند و یا در اثر بالارفتن میزان گازهای سمی داخل محیط، اعلام نیاز به ایجاد تهویه برای محیط نماید.

کنترل هوشمند
یکی از ویژگی‌هایی که به واقع با هوشمند بودن دستگاه در ارتباط است، قابلیت کنترل آن به صورت هوشمند و از راه دور است. یک دستگاه تصفیه هوا به خصوص دستگاهی که در اماکن غیر خانگی مانند بیمارستان، مطب، مدرسه، مهد کودک، اداره و … استفاده می‌شود، بهتر است علاوه بر قابلیت کنترل توسط یک کنترل از راه دور، توسط سایر ابزارهای الکترونیکی هوشمند مانند موبایل و تبلت نیز کنترل شود. این ویژگی هم در صرفه جویی انرژی مفید خواهد بود و هم در دیر اشباع شدن فیلترهای دستگاه تصفیه هوا. کنترل از راه دور دستگاه حتی بدون حضور در محل، معمولا از طریق اتصال دستگاه به اینترنت و یا اپلیکیشن مخصوص موبایل امکان‌پذیر است.